Didem Doğan

Lima eski şehir meydanı, yeni bir yönetim şekli

Inkalar savaşı kaybetmişti, Pizarro’nun yeni şehri İspanya Krallığı’nın uzak topraklardaki fethettiği ve sömürmeye başladığı yerleri yönetme biçimi olan Genel Valiliklerininden (Virreinato) birinin başkenti olmuştu, resmi kayıtlara göre 1535. Yeni şehre yeni bir isim verildi: ‘Ciudad de los Reyes’, ‘kralların şehri’. Ama bu kabul görmedi ki orjinal adı kaldı günümüze, Lima’nın geldiği kelimenin aslı ‘rimaq’, yerlilerin dilinde oradaki nehre verilen isim, ’konuşan’ anlamına geliyor. 16 ve 18. yüzyıllar arasında bir yönetim modeli olarak kurulan ‘virreinato’larden biri Peru bir diğeri Meksika (yeni İspanya deniyordu o zamanlar Meksika’ya). Bir tür valilik denebilir bunlara, Kralın temsilcisi olarak bir koloniyi, bir ülkeyi yönetmekle görevlendirilen kişiler. Uzak topraklarda da bir tür merkezileşme sağlanmak istenmiş; kuzey ve Orta Amerika’daki toprakların bağlı olduğu Meksika, yani Yeni İspanya, Güney Amerika’da ele geçirilen toprakların yönetildiği merkez Lima. 18. yüzyılda Bogota ve Buenos Aires de iki yeni yönetim merkezi olarak eklenmiş bu idari merkezlere… İşte bu kurulan yeni şehrin şimdi eski şehrin merkezi diye anılan merkezindeyiz, burası Plaza Mayor, Büyük Meydan. Şehrin kuruluşundan yaklaşık üç yüz yıl sonra Peru’nun İspanya’dan bağımsızlığının ilan edildiği yer de yine aynı meydan.