Didem Doğan

MAC 100, Voluspa Jarpa, Nuestra pequeña región por acá

Matucana caddesi üzerinde bir modern sanat alanı MAC 100, burada Şili’nin uluslararası arenada tanınan çağdaş sanatçısı Voluspa Jarpa’nın ‘Bizim buradaki küçük bölgemiz’ diye çevrilebilecek sergisini geziyorum. Büyük bir salonu kaplayan belgeler. İçeride tavandan asılmış ince uzun A4 boyutunda kağıtlar. Plastikten yapılmış, saydam bir materyalden havada asılı donup kalmış gibi duran bu belgeler Soğuk Savaş döneminde Latin Amerika’da sırayla gerçekleşen askeri darbeler döneminde ABD’nin Devlet’in en yüksek kademesinde gerçekleşen toplantılarının, CIA belgelerinin birer kopyası. Masada ayrıca demir dosyaların içinde yüzlerce kağıtta bu resmi belgeleri açık bir şekilde okuyabiliyorsunuz. Arjantin (’74, ’76), Bolivya (’46, ’76), Brezilya (’76, ’77), Şili (’73), Kolombiya (’48), Venezuela (’50), Guatemala (’65, ’70, ’71), Uruguay (’76), Nikaragua (’78), Dominik Cumhuriyeti (’73, ’75), yeni bir dünya düzeninin taşları bu askeri darbeler…Soğuk Savaş döneminin bir özelliği resmi olarak yazılan ve açıklanan bilgilerin birbiriyle çelişkili olması idi. Bu da bir tür manipülasyondu aslında. Çelişkili bilgilerle gerçekliği örtmeye çalışmak stratejik bir seçimdi. Bir tanesi 11 Eylül 1973 Şili askeri darbesinden hemen üç gün sonra 14 Eylül’de ABD Devleti’nin en üst kademesinde gerçekleşen toplantı. Burada Amerika’nın Şili darbesindeki pozisyonu, darbeyi yapan Valparaiso’dan kalkan gemilerin o sırada orada bulunan Amerikan donanmasının gemileri ile bağlantılı olup olmadığı konuşuluyor. Tebrikler Voluspa Jarpa!