Didem Doğan

Ouro Preto’nun barok mimarisi ve büyük usta Aleijadinho

Antônio Francisco Lisboa, diğer adıyla Aleijadinho, Ouro Preto’da doğmuş, ve hayatı boyunca yaşadığı bu yere harikulade eserler bırakmış 18. yüzyılın heykeltraş, mimar, ahşap ustası. Minas Gerais eyaletinin en fazla ziyaret edilen kolonyal şehri Ouro Preto’daki São Francisco de Assis Kilisesi en ünlü eserlerinden (ona atfedilen bu kiliseyi yaptığına dair bir belge olmasa da). Kullandığı stil barok ve rokoko; rokoko aslında barok akımın son dönemini tanımlayan bir akım. Barok stilin doğuşu Avrupa’da Rönesans’ın klasik anlayışına, simetriyi yücelten tavrına bir tepki olarak tanımlanmış. Mantık, denge, proporsiyon yerine abartılı, aşırıya kaçmış, düzene boş vermiş, sınırlarını aşma çabasında bir anlayış hakim. Minas Gerais, Madenler bölgesindeki barok eserler bölgeninin kendine has renklerini, tropikal bir dokunuşun izlerini taşıyorlar. Gerçekten de Madenler Barok’u diye tanımlanan bir tarz var. 18. yüzyılın başından 19. yüzyılın sonuna kadar kullanılan bir stil. Ouro Preto’nun inişli çıkışlı taş sokaklarının pitoresk görüntüsünü daha da güzelleştiriyorlar barok kiliseler. Vadiye kurulmuş bu şehirde kiliseler ve dini yapılar hep tepelerin üzerine inşa edilmiş. Bir diğer dikkat çekici kilise Igreja de Nossa Senhora de Carmo, mavi kapılı, resimlerden fırlamış gibi duran rokoko tarzında inşa edilmiş katedral. Mavi kapının üzerindeki taş işçiliğin de Aleijadinho’ya ait olduğu iddia ediliyor. Bu konudaki belirsizliğin nedeni kendisinin yakalandığı bir hastalık yüzünden giderek toplumdan kaçarak geceleri çalışmaya başlaması ve hakkında çok az şey bilinmesi. Bazıları bu kişiliğin bir mit olduğunu, aslında yaşamadığını bile iddia etmiş.