Didem Doğan

Ritoque, açık şehir; mimarların ve sanatçıların ütopyası

Valparaiso’ya gelmeden önce Pasifik okyanusu kıyısında kurulmuş ütopik bir yeri ziyaret ediyoruz. Ritoque, açık şehir: yetmişlerin başında Valparaiso Mimarlık Fakültesi profesörleri ve öğrencileri bir kooperatif oluştururlar ve burada üç yüz hektarlık büyük bir toprak satın alırlar. Ve bir deney yaparlar aslında, hiç yoktan bir şehir oluştururlar. O zamanlarda elektriğin, suyun, vs. altyapının olmadığı düşünülürse gerçek bir macera olduğu fark ediliyor. Ritoque o günden bugüne yaşanılan ve gelişen bir yer. Bu büyük alan iki parçadan oluşuyor aslında. Sahil tarafında evler, sanat atölyeleri, bu topluluğun her Çarşamba buluştuğu ve birlikte yemek yediği, ortak karar aldıkları salon, yol diye yürüdüğünüz yer aslında okyanus kıyısının kumsalının bir parçası olan kumdan bir zemin. Hiçbir yerde görmeye alışık olmadığınız hepsi birbirinden farklı evler. Bugün halen yedi ailelik kırk yedi kişi yaşıyor. Caddenin karşı tarafına geçtiğinizde tepede başka büyük bir arsada mezarlık, anfi tiyatro. Ortak değerleri ve ortak hayalleri olan bir grup insanın ütopyoya birlikte yolculuk ettikleri bir deneyim gibi.