Didem Doğan

Tahran: Gülistan Sarayı ve Ulusal Müze

Tahran’ın eski şehrinde mutlaka görülmesi gereken iki yer: Ulusal Müze ve Gülistan Sarayı. Ulusal Müze bir tarih ve arkeoloji müzesi, sessiz koridorlarında o kadar çok hazine var ki. Meşhur antik kent Persepolis’e gidememiş olmanın eksikliğini müzede sergilenen parçaları inceleyerek giderebilirsiniz. Persepolis M.Ö. 6. yüzyılda kurulan ilk Pers hanedanlığının başkenti idi. Perslerin kullandığı çivi yazısının örnekleri, haritalarda betimlenen Ahameniş imparatorları. Haritada imparatorluğun sahip olduğu topraklar üzerinde bugün kullandığımız pin’ler gibi kral başları görüyoruz.

Büyük Kral Darius’un heykelleri bunlar. Bu işaretlenen yerlere konulmuş heykellerin hepsinin aynı yöne bakması, hepsinin döndüğü yön Pers İmparatorluğu’nun merkezi olmalı, bir tür Mekke gibi. Bu heykeller hep Darius’u betimliyor. Hanedanlığın 3. kralı Darius, iyiliğin bekçisi, Ahameniş İmparatorluğu gücünün zirvesindeyken yönetmiş, tarihçi Herodot Grek-Pers savaşlarını anlattığı bölümlerde ondan bahsetmiş. Perslerin Romalılarla karşılaşması antik tarihte önemli bir olay çünkü o zamanlarda öteki ya Persliydi ya Yunan idi. Pers İmparatorluğu en genişlediği dönemlerde Hindistan’a kadar, bugünün Türkiyesi ve Balkanların ucu dahil, daha doğuda Mısır’ı da içine alacak şekilde alana yayılmış bir güç. Mezarı, diğer Ahameniş krallarının mezarları gibi, dağlık kayalıkların içine yerleştirilmiş biçimde, Persepolis’in 12 km kadar kuzeybatısında bulunan Nakş-ı Rüstem’de… Ulusal Müzeden devam ederek Gülistan Sarayı’na varıyorum. Ortasında bir havuzun olduğu avluyu çevreleyen birçok binadan oluşuyor, Şark mimarisine has bir dinginlik ve zariflik var, dışarıdan gösterişsiz ama yakından baktıkça detaylarıyla sizi büyüleyen zerafet… Salonlardan biri çok etkileyici, Aynalı Salon iç duvarları tamamen kesilmiş binlerce aynayla kaplı bir salon… Şemsül İmare, güneş binası anlamına geliyor ve şehre yüksekten bakmak için inşa edilmiş; aslan ve güneş sembolü bunun dışına resmedilmiş. Avluda sıra bekleyen öğrenciler belli ki okul gezisindeler…